Wybraliśmy zadanie:   Co się dzieje na świecie?

Szef zespołu zadaniowego:    Renata Rettinger - dyrektor gimnazjum

Członkowie zespołu zadaniowego:

Alicja Kurek (nauczyciel nauczania zintegrowanego)
Anna Błaut (nauczyciel fizyki i informatyki)
Jarosław Sobota (nauczyciel fizyki i informatyki)

3.a. Przykład 1
    Jedną z form realizacji zadania: "Co się dzieje na świecie" jest w naszej szkole przegląd prasowy. W zadaniu uczestniczyli uczniowie kl. V i VI , kilkuosobowe zespoły dzieci, pod kierunkiem nauczyciela języka polskiego, Pani Sylwii Wójtowicz, dokonały przeglądu codziennych czasopism ogólnopolskich: "Gazety Wyborczej", "Rzeczpospolitej" oraz lokalnych: "Gazety Krakowskiej", "Dziennika Polskiego". Uczniowie skupili się na najważniejszych, ich zdaniem, informacjach bieżących. Poszczególne zespoły realizowały następujące tematy: "Polska i my" - uczniowie klasy V, "Wojna w Iraku" i "Unia Europejska" - uczniowie kl. VI. Efekty pracy dzieci odnaleźć można na posterach informacyjnych, które zostały zamieszczone na szkolnym holu. Wybór artykułów prasowych i komentarzy wskazuje jednoznacznie, że uczniowie solidnie i rzetelnie potraktowali swoje zadanie. 
    Za najważniejsze tematy krajowe dzieci uznały: wstąpienie Polski do Unii Europejskiej, protesty przeciw wojnie z Irakiem, reformy w służbie zdrowia. Komentowały wydarzenia sportowe, zastanawiały się nad problemem "Kryzys państwa - kryzysem społeczeństwa". Spośród informacji prasowych na temat Unii Europejskiej uczniowie wybrali artykuły o tematyce kulturalnej, gospodarczej i społecznej. Realizując temat: "Wojna w Iraku", uczniowie kl. VI zwrócili uwagę na sojuszników polityki Saddama Husajna i międzynarodową opinię na temat decyzji USA. 
    Reasumując należy podkreślić, że biorący udział w zadaniu uczniowie - na miarę swoich możliwości - przeprowadzili szczegółowy monitoring prasowy. Dzięki takiej formie pracy poznali podstawy dziennikarstwa, zdobyli ważne informacje społeczno - polityczne, kulturalne, gospodarczo ekonomiczne i pogłębili swoją refleksję nad sytuacją w kraju i na świecie.

3.b. Przykład 2
    Na poziomie nauczania zintegrowanego uczniowie przygotowali poster "Co w trawie piszczy" będącą forum do prezentacji "przeglądu wiadomości". Znajduje się on w głównym holu szkoły. Z reguły uczniowie wykorzystują materiały prasowe, zarówno z czasopism młodzieżowych, takich jak: "Reporter DD", "Œwierszczyk" oraz z prasy codziennej "Gazeta Wyborcza", "Dziennik Polski", korzystają również z internetu jako źródła informacji. Dzieci same wybierają interesujące je tematy, co za tym idzie tematyka przez nich poruszana jest różnorodna: poczynając od wiadomości sportowych, tematów dnia - np. zakup myśliwca F - 16, do kwestii wstąpienia Polski do Unii Europejskiej. Tak przygotowane informacje są punktem wyjścia do rozmów, dyskusji na interesujące uczniów tematy i do zaprezentowania oraz uzasadnienia swojej opinii na dany temat.
    Przegląd prasowy przygotowywany przez uczniów klas I - III jest wykorzystywany w cyklu lekcji pt. "Czy wiesz, że ...?" Raz w miesiącu spotykają się dwie klasy przygotowujące w tym czasie informacje do gazetki i prowadzona jest "konferencja prasowa". Uczniowie, którzy przygotowali informacje na dany temat, są "specjalistami" w danej dziedzinie. Pozostałe dzieci wcielają się w rolę dziennikarzy i zadają pytania specjalistom. Taka forma zajęć zmusza obie grupy uczniów do aktywnego słuchania, wnikliwego czytania i odbierania informacji, formułowania pytań i problemów oraz rozumienia informacji.

3.c. Przykład 3
    W naszej szkole począwszy od klasy I realizowane są zajęcia z informatyki w wymiarze 1 godziny tygodniowo na poziomie nauczania zintegrowanego i 2 godzin w klasach IV - VI. W ramach realizacji programu nauczania z tego przedmiotu uczniowie zapoznają się z siecią Internet poprzez umiejętność obsługi przeglądarki internetowej. Korzystając z portali internetowych mają możliwość wyszukiwania informacji na temat najważniejszych wydarzeń krajowych i zagranicznych. Przeglądając oficjalne strony internetowe szukają i gromadzą materiały statystyczne dotyczące realizowanych zagadnień. Uczniowie bezpośrednio zaangażowani w przygotowanie debat lub posterów informacyjnych korzystają z naszej pracowni w ramach zajęć z informatyki. Często w trakcie zajęć z informatyki uczniowie zbierają informacje na tematy w danym momencie aktualne, np. wstąpienie Polski do Unii Europejskiej, które wykorzystują na innych zajęciach lub są im pomocne przy przygotowaniu się do konkursów.

4. Jak organizowane są szkolne debaty?

4.1. Debata 1

4.1.a Temat:
    Proces integracji Polski z Unią Europejską - moje tak lub nie dla Unii Europejskiej.

4.1.b. Kto i jak zorganizował debatę? Kto nad tym czuwał?
    Zespół zadaniowy podjął decyzję, że w debatach będą uczestniczyć jedynie uczniowie z klas IV - VI. Natomiast uczniowie klas młodszych w ramach realizowanego zadania poznawać będą Unię Europejską dzięki materiałom dydaktycznym przeznaczonych do realizacji na poziomie kształcenia zintegrowanego. Organizacja debaty poprzedzona była szeregiem działań zmierzających do określenia stopnia znajomości zagadnień związanych z funkcjonowaniem UE. Między innymi zorganizowano konkurs wiedzy o Unii Europejskiej (klasy IV - VI) oraz kampanię informacyjną poprzez prowadzenie pogadanek na lekcjach wychowawczych a także przegląd prasy. Uczniowie klasy V w ramach lekcji wychowawczej przygotowywali przegląd informacji prasowych dotyczących szczytu w Kopenhadze, a także zapoznawali się z treścią traktatu akcesyjnego. Debata została przygotowana i przeprowadzona (13.03.03 r.) przez nauczyciela historii Panią Joannę Fudałę - Kozicką oraz nauczyciela przyrody Panią Renatę Rettinger.

4.1.c. Przebieg debaty
    Na początku debaty została przypomniana uczniom historia powstania Unii Europejskiej, jej główne cele oraz instytucje (Rada Unii, Komisja Europejska, Parlament Europejski, Trybunał Sprawiedliwości). Notatki z pierwszej części zostały zapisane na dużych arkuszach papieru i powieszone w pracowni.     
    Druga zasadnicza część debaty została poświęcona procesowi integracji Polski z Unią Europejską. Ta część debaty była realizowana metodą warsztatową, tzn. uczniowie zostali podzieleni na zespoły 5-6 osobowe. Zadaniem każdej grupy było wypisanie argumentów na TAK i NIE dla integracji Polski z Unią Europejską. Następnie liderzy zespołów zaprezentowali głosy swojej grupy na specjalnie przygotowanych do tego celu arkuszach papieru. W ten sposób powstał zbiór opinii uczniów na poruszane zagadnienie. Liderzy zespołów oraz ich członkowie w formie wystąpienia prezentują wcześniej umieszczone na tablicy informacje, a następnie dyskutują nad ich zasadnością. W trakcie tej dyskusji najczęściej pojawiały się następujące pytania: 
• jakie korzyści przyniesie Polsce integracja z Unią Europejską?
• czy jesteś za unią walutową?
• czy Polska umie skorzystać z programów pomocowych?
• co myślisz o zniesieniu granic?
• co oznacza termin swobodny przepływ towarów?
• czy Polska poniesie jakieś koszty związane z wstąpieniem do Unii Europejskiej?
    Uczniowie, dyskutując na powyższe tematy przedstawiali swoje argumenty za i przeciw. Ten rodzaj debaty przygotowywał uczniów do mającego się odbyć w czerwcu referendum uczniowskiego na temat integracji Polski z Unią Europejską.

4.1.d. Wnioski z debaty
    Na zakończenie debaty uczniowie przy współpracy nauczycieli sformułowali wnioski: 
I. Przed Polską stoi konieczność integracji ze strukturami unijnymi.
II. Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej przyniesie Polsce konkretne wymierne korzyści finansowe. 
III. Swobodny przepływ towarów, usług i kapitałów w efekcie zniesienia barier celnych. 
IV. Wzrost tempa rozwoju gospodarczego Polski. 
V. Polska stanie się członkiem unii walutowej. 
VI. Możliwość swobodnego podróżowania po Europie. 
VII. Możliwość wyboru miejsca nauki, studiów. 
VIII. Możliwość wyboru miejsca zamieszkania. 
IX. Zwiększenie bezpieczeństwa państwa i obywateli.

    Uczniowie podsumowali także swoje obawy w stosunku do integracji Polski z UE: 
I. Podporządkowanie się polityce finansowej i gospodarczej Unii Europejskiej. 
II. Upadek niektórych przedsiębiorstw co spowoduje wzrost bezrobocia.   
III. Zakup ziemi przez obywateli całej Unii Europejskiej. 
IV. Powstawanie na terenie Polski zakładów zanieczyszczających środowisko przyrodnicze. 
V. Wzrost cen produktów codziennego użytku.

4.2. Debata 2

4.2.a Temat:
    Wielkie problemy współczesnej cywilizacji.

4.2.b. Kto i jak zorganizował debatę? Kto nad tym czuwał?
    Przebieg debaty został przygotowany przez nauczyciela przyrody Panią Renatę Rettinger oraz nauczyciela informatyki Panią Annę Błaut. Debata została zorganizowana w formie zajęć warsztatowych, w trakcie których uczniowie dokonywali wyboru problemów, które ich zdaniem zasługują na największą uwagę. Te działania były poprzedzone cyklem przeglądów prasy codziennej, na podstawie której uczniowie wyszukiwali i gromadzili informacje o sytuacji politycznej, społecznej i gospodarczej współczesnego świata. Debata została przeprowadzona 10.03.03 r.w trakcie "Białej Szkoły" z uczniami klas IV - VI.

4.2.c. Przebieg debaty
    Na podstawie przeprowadzonej wcześniej ankiety wśród uczniów klasy V- VI dotyczącej największych problemów współczesnej cywilizacji opracowaliśmy grupy tematyczne i pytania do debaty. Na początku debaty uczniowie zostali podzieleni na sześć zespołów pracujących nad następującymi zagadnieniami:

• sytuacja polityczna na świecie, konflikty zbrojne, ich przyczyny i skutki,
• sytuacja ekologiczna środowiska przyrodniczego, konflikt człowiek � środowisko, miejsca katastrof ekologicznych, 
• zróżnicowanie religijne i narodowościowe świata, wielkie religie (chrześcijaństwo, islam, judaizm), konflikty na tle religijnym i etnicznym, 
• problem głodu i nędzy na świecie, 
• świat jako globalna wioska. 

    Przez pierwszą część debaty uczniowie pod opieką nauczycieli pracowali w obrębie grup tematycznych. Ich praca polegała na wypisaniu najistotniejszych problemów z danego zagadnienia wraz z określeniem, którego konkretnie regionu świata on dotyczy. Ta analiza odbyła się na podstawie przygotowanych wcześniej materiałów informacyjnych, dotyczących wyżej wymienionych zagadnień. Materiały te były przygotowywane na lekcjach i kółku informatycznym. Następnie uczniowie na dużych arkuszach papieru wypisali najważniejsze problemy z określonej grupy. Każdy zespół miał za zadanie ustne wyjaśnienie i uzasadnienie wyboru największych problemów. Uczniom pozostawiono czas na uzupełnienie zapisów i wypowiedzi swoich rówieśników. Następnym etapem było dokonanie wyboru najistotniejszych problemów. Uczniowie podchodzili do odpowiednich arkuszy papieru i przyklejali karteczki w miejscach - ich zdaniem - szczególnie ważnych. W ten sposób dokonali oni wyboru najważniejszych problemów. Następnym etapem była dyskusja nad poszczególnymi zagadnieniami. W tej części debaty uczniowie podzielili się na dwie grupy: oponentów i zwolenników określonych poglądów. Na zakończenie debaty uczniowie podsumowali swoją dyskusję poprzez przyjęcie deklaracji informującej o obawach młodego człowiek dotyczącej jego przyszłości jako obywatela Polski, Europy i Œwiata.

4.2.d. Wnioski z debaty
    Na podstawie prowadzonej dyskusji, a także wcześniej przygotowywanych przeglądów prasy, uczniowie dokonali wyboru najistotniejszych problemów współczesnego świata: 
    I. Konflikty zbrojne - wyboru tego tematu uczniowie dokonali w związku z konkretną sytuacją polityczną na świecie. Są oni bardzo zaniepokojeni możliwością wybuchu wojny pomiędzy Irakiem a Stanami Zjednoczonymi. W trakcie dyskusji nasunął się wniosek, że uczniowie są bardzo dobrze zorientowani w sytuacji politycznej świata, na podkreślenie zasługuje fakt, że pamiętają także o innych konfliktach zbrojnych, które wydarzyły się w niedawnej przeszłości (wojna w Afganistanie, wojna w Zatoce Perskiej). Na koniec uczniowie mieli możliwość oceny działań zarówno Iraku jak i USA, nie dokonano jednak jednoznacznej oceny. Nawiązywali również do innych konfliktów zbrojnych np.: w Afganistanie i Zatoce Perskiej.
    II. Zróżnicowanie religijne jako przyczyna konfliktów. W tym miejscu uczniowie przypomnieli atak na World Trade Center z 11 września 2001 r., podkreślając fakt, że nic nie upoważnia do targnięcia się na życie niewinnych ludzi. W trakcie dyskusji zostały także przedstawione główne różnice pomiędzy trzema największymi religiami świata. Wskazano miejsca na kuli ziemskiej, gdzie występują one bardzo często. 
    III. Problem głodu i nędzy - ten temat wzbudził szerokie poruszenie wśród uczniów, którzy nie znają takich problemów. Dodatkowym impulsem do dyskusji nad tym tematem był obejrzany film pt.: "Dzieci Afryki". Uczniowie długo dyskutowali nad skrajnym podziałem na świecie. Na koniec padło pytanie, co można zrobić, aby zmienić tę sytuację. 
    IV. Niewielkie zainteresowanie wzbudziły dwa pozostałe tematy, tzn. ekologiczny i globalizacja. Przypuszczamy, że w przypadku pierwszego zagadnienia może to być powodowane wyobrażeniem, że to zagrożenie nie dotyczą całego świata. Uczniowie często są przekonani o nieograniczonych zasobach środowiska przyrodniczego. W przypadku tematu globalizacji uczniowie nie posiadają odpowiedniej wiedzy, by dyskutować na ten temat.

5. Opinie uczniów

    Przedstawione poniżej opinie, które są reprezentatywne dla wypowiedzi uzyskanych podczas debaty. 
    Sonia Trojan - uczennica klasy VI - "Według mnie konflikty na tle religijnym są największym problemem współczesnej cywilizacji. Ponieważ to od nich rozpoczynają się wojny, które nie wiadomo czemu mają służyć. Tam giną ludzie, którzy niczemu nie są winni. Wojny przyczyniają się także do tego, że na świecie panuje nędza i głód. Uważam, że na świecie powinna panować tolerancja religijna, ponieważ każdy ma prawo wierzyć w to co chce".
    Anna Szarowicz - uczennica klasy V - "Jestem za przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, ponieważ płyną z tego wymierne korzyści dla naszego kraju. Członkostwo Polski w Unii Europejskiej przyczyni się do utrwalenia demokracji w Polsce. Zagwarantuje naszemu państwu i obywatelom bezpieczeństwo i stabilność. Udział w wewnętrznym rynku Unii zapewni Polsce szybki rozwój gospodarczy. Zyskamy dostęp do funduszy strukturalnych, napłyną nowe inwestycje oraz technologie. My, jako obywatele Polski, staniemy się jednocześnie obywatelami Unii Europejskiej, dzięki czemu będziemy mieć możliwość swobodnego podróżowania bez kontroli granicznych w krajach Unii Europejskiej oraz podejmowania tam pracy i nauki. Będziemy mogli posługiwać się jedną wspólną walutą. Przystąpienie do Unii Europejskiej jest szansą na zbliżenie Polski do standardów europejskich w dziedzinie bezpieczeństwa wewnętrznego, pracy, zdrowia i edukacji. Dlatego właśnie, zachęcam wszystkich do powiedzenia "TAK" Unii Europejskiej.
    Nadia Szczepocka - uczennica klasy V - " Z przynależności Polski do Unii Europejskiej, możemy mieć wymierne korzyści polityczne: zacieśnienie związków Polski z resztą Europy oraz aktywny udział w działalności i instytucji Unii Europejskiej zwiększający bezpieczeństwo obywateli i państwa. Członkostwo w UE gwarantuje Polsce: utrwalenie demokracji, rozwój gospodarczy, bezpieczeństwo, stabilność, wejście w struktury wspólnego rynku europejskiego".
    Nina Gabryś - uczennica klasy VI - "Jestem zdecydowanie "ZA" przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Unia Europejska rozwiąże wiele problemów gospodarczych naszego kraju. Wejście do UE umożliwi studia na europejskich uniwersytetach. W przyszłości mamy większą szansę na zdobycie lepszego wykształcenia i zarazem ciekawszą i lepiej płatnej pracy w Europie. Nowa waluta ułatwi międzynarodowe rozliczania i transakcje."

6. Jak pracowaliśmy?

    Po przeanalizowaniu ankiet wypełnionych zarówno przez uczniów jak i rodziców doszliśmy do wniosków, które posłużyły jako materiał do zaplanowania dalszej pracy. Nasz zespół zadaniowy spotykał się dwa razy w miesiącu i omawiał etapy realizacji zadania. Każdy z nauczycieli pracujących w tym zespole odpowiadał za inną część zadania. 
    Postanowiliśmy nie tylko poszerzyć zakres informacji o świecie przekazywanych przez nauczycieli, ale także uatrakcyjnić formę przekazu. Dlatego też podjęliśmy konkretne działania. W nauczaniu zintegrowanym przegląd informacji odbywał się w formie przygotowywanego posteru, na którym pojawiały się wiadomości i lekcji prowadzonych w formie konferencji prasowych. Dodatkowo nauczyciele otrzymali materiały dydaktyczne z zakresu wiadomości o Unii Europejskiej, które następnie były opracowywane przez uczniów. W klasach IV - VI przeprowadzaliśmy przegląd prasowy, którego efekty były widoczne na posterach informacyjnych. Nasz zespół zadaniowy nadzorował przebieg kampanii na temat Unii Europejskiej oraz koordynował przygotowywanie materiałów informacyjnych.

7. W jakiej fazie realizacji zadania jesteśmy? Co planujemy?

7.a. Czy zakończyliśmy realizację zadania?
    Realizacja zadania nie została jeszcze ukończona. Na obecnym etapie została przeprowadzona debata na temat "Integracji Polski z Unią Europejską", i "Wielkich problemów współczesnej cywilizacji". W ramach tego też zadania przeprowadziliśmy konkurs wiedzy o Unii Europejskiej oraz konkurs na najlepszy geograficzny pamiętnik z ferii zimowych. Miał on na celu zainteresowanie uczniów otaczającym światem nie tylko tym najbliższym, ale także kulturą i gospodarką innych krajów.
    Uczniowie klasy V wykonali sprawozdanie prasowe w formie przeglądu najciekawszych artykułów prasowych lub też opinii zaczerpniętych z Internetu, ze szczytu państw członkowskich i kandydujących w Kopenhadze.

7.b. Jeżeli "nie", to jak będziemy je kontynuować?
    W dalszym ciągu realizujemy nasze zadanie, nie chcemy aby temat "Co się dzieje na świecie?" zamykał się jedynie na przeglądzie najciekawszych informacji. Planujemy: 
- aktualizację posteru "Co w trawie piszczy?"
- opracowanie formuły Dni Europejskich, które będą miały na celu przybliżenie kultury i gospodarki państw członkowskich UE
- prowadzenie kampanii informacyjnej na temat "Integracja Polski z UE"
- powołanie Szkolnego Klubu Europejskiego
- wykonanie przez klasę VI posterów na temat "Zróżnicowania warunków środowiska przyrodniczego w wybranych regionach świata"
- kontynuacja monitoringu prasowego w klasach IV - VI
- przeprowadzenie szkolnego referendum na temat przystąpienia Polski do struktur unijnych, - przekazywanie aktualnych informacji ze świata przez nowopowstające Radio Szkolne.

8. Jaki był udział uczniów w przygotowaniu i realizacji zadania?

    Realizacja tego zadania wymagała bardzo dużej współpracy zespołu zadaniowego i uczniów naszej szkoły, ponieważ to oni decydowali, które wiadomości są dla nich najważniejsze i poprzez ten fakt współtworzyli postery informacyjne. Uczniowie klasy V i VI bardzo chętnie włączyli się w prace przygotowujące debaty, poprzez wyszukiwanie i gromadzenie informacji na temat Unii Europejskiej, przygotowanie materiałów informacyjnych o procesie integracji Polski z UE.

9. Jaki był udział rodziców uczniów w przygotowaniu i realizacji zadania?

    Udział rodziców w ramach tego zadania był mało widoczny, ale mamy świadomość, że włączyli się Oni do pracy nad realizacją tego zadania poprzez pomoc swoim dzieciom w wyszukiwaniu i gromadzeniu materiałów informacyjnych niezbędnych do przygotowania debat, posterów informacyjnych i konkursów.

10. Co najważniejszego wydarzyło się w trakcie realizacji zadania? Czego my, nauczyciele, dowiedzieliśmy się o szkole, uczniach, procesie nauczania?

    Realizacja tego zadania pozwoliła na poszerzenie wiadomości uczniów z zakresu znajomości zagadnień dotyczących integracji Polski ze strukturami unijnymi. Dzięki temu uczniowie mogli wykazać się umiejętnością poszukiwania informacji. Bardzo ważnym etapem naszej pracy była organizacja i przeprowadzenie debat, ponieważ ta forma posłużyła wymianie poglądów i opinii. Zauważyliśmy, że uczniowie uczestnicząc w debatach kształcili umiejętność analizowania problemów, dyskutowania ich i wyciągania wniosków.

11. Jakie wnioski z realizacji zadania płyną dla dalszej pracy szkoły?

    Podjecie tego zadania wywołało refleksję nie tylko nad tym w jakie informacje przekazujemy uczniom o otaczającym nas świecie, ale w także w jakiej formie tego dokonujemy. Realizowane zadanie pozwoliło nam zaktywizować uczniów do wyszukiwania i gromadzenia materiałów informacyjnych, ich prezentacji i analizy. zaproponowane tematy debat spotkały się z bardzo dużym zainteresowaniem. Nasi uczniowie mają możliwość korzystania z różnorodnych źródeł informacyjnych (internet, prasa, telewizja, radio), posiadają oni umiejętność wyszukiwania i gromadzenia informacji. Natomiast należy kształcić w nich umiejętność właściwego doboru informacji oraz stwarzać sytuacje kiedy uczeń jest zmuszony dokonać wyboru pomiędzy informacją mniej lub bardziej ważną. Należy wzbudzać w uczniach potrzebę ciągłego poszerzania wiadomości o otaczającym nas świecie.