|
|
Wybraliśmy zadanie: Każdego można za coś pochwalić.
Szef zespołu zadaniowego: Grzegorz
Nicpoń - dyrektor szkoły podstawowej
Członkowie zespołu zadaniowego:
Krystyna Majak (dyrektor szkoły)
Renata Rettinger (nauczyciel przyrody)
Agnieszka Woźniak (nauczyciel nauczania zintegrowanego)
Anna
Nabielec (nauczyciel nauczania zintegrowanego)
Iwona
Szatkowska (nauczyciel matematyki)
Wychowawcy we współpracy z innymi nauczycielami uczącymi ich klasę szukają mocnych stron każdego (!) ze swoich uczniów. Nauczyciele starają się docenić ich wysiłki, osiągnięcia, cechy charakteru. Dostrzegają nawet pojedyncze pozytywne zachowania uczniów, którzy nie cieszyli się dobrą opinią. Powstaje zestawienie "Mocne strony naszych uczniów". Równocześnie na lekcjach wychowawczych uczniowie zachęcani przez wychowawców odpowiadają na to samo pytanie, wypełniając kartę "Nasze mocne strony". Nauczyciele prowadzą pracę dydaktyczną i wychowawczą, uwzględniając mocne strony uczniów.
Jednym z najważniejszych zadań szkoły jest motywowanie do pracy wszystkich uczniów, zarówno tych zdolnych jak i "trudnych". Ta aktywizacja może się odbywać poprzez odkrywanie mocnych stron naszych uczniów. Wybraliśmy to zadanie, aby: ? ukierunkować pracę dydaktyczno-wychowawczą na odkrywanie mocnych stron naszych uczniów, ? aktywizować i motywować ucznia do samodzielnej i twórczej pracy. Poprzez realizację tego zadania chcemy pomóc uczniom zamkniętym, nieśmiałym, niewierzącym w swoje siły. Chcemy nauczyć naszych uczniów autoprezentacji, sztuki argumentacji oraz komunikacji interpersonalnej.
Aby móc obiektywnie odnieść się do problemu czy uczniowie naszej szkoły doceniani są przez nauczycieli, zauważany jest ich wysiłek i pozytywne cechy charakteru przeanalizowaliśmy wyniki ankiety dotyczące pytań 1, 2, 3 i 9. Pytanie 1 dotyczyło umiejętności kreatywnego motywowania ucznia. Jak dobrze wiemy, aby móc skutecznie oddziaływać na ucznia należy dobrze go poznać. O tym przekonanych jest 87% uczniów, 90% rodziców i każdy ankietowany nauczyciel. Pytanie 2 dotyczyło umiejętności wyjaśniania i zaciekawiania przez nauczyciela a więc po części również aktywizowania i motywowania ucznia do solidnej pracy a przez to do samodoskonalenia. Wyniki na to pytanie pokrywały się z wynikami na pytanie wcześniej postawione. Z jednej strony może to świadczyć o dobrej współpracy między uczniami a nauczycielami, z drugiej o prawidłowo dobranych metodach aktywizujących przynoszących wymierne korzyści uczniom i satysfakcję nauczycielom z osiąganych przez nich wyników. Pytanie 3 dotyczyło zachęcania i rozwijania współpracy. Większość uczniów stanowiąca 73% wszystkich ankietowanych pozytywnie ją oceniła zaś 12% była całkowicie odmiennego zdania. Czy pomagamy uwierzyć we własne siły? to treść dziewiątego pytania. Odpowiedzi uzyskane na to pytanie świadczą, że uczniowie (68%) zgadzają się z tezą, że szkoła pomaga uwierzyć we własne siły, 10% uczniów jest zdania odmiennego zaś 9% nie ma wyrobionego zdania na ten temat. Po tak przeprowadzonej analizie ankiety możemy stwierdzić, że szkole panuje życzliwa atmosfera sprzyjająca dalszemu motywowaniu uczniów do solidnej pracy, której efekty dają dużo radości i satysfakcji zarówno uczniom jak i nauczycielom.
Zauważanie mocnych stron ucznia jest jednym z najważniejszych zadań szkoły, ale te mocne strony nie zawsze muszą się wiązać w sposób bezpośredni z jednostkami lekcyjnymi. Aby opracować zestawienie "Mocne strony" spojrzeliśmy na ucznia poprzez pryzmat lekcji, przerwy, zajęć pozalekcyjnych, imprez oraz wyjazdów szkolnych. W spotkaniach zespołu zadaniowego uczestniczyli wychowawcy klas, ponieważ to oni mają największy bank informacji o każdym wychowanku. Na pierwszych spotkaniach dokonaliśmy wyboru narzędzi za pomocą, których określaliśmy mocne strony uczniów. Zostały opracowane scenariusze lekcji wychowawczych i zajęć warsztatowych mających na celu stworzenie "banku zalet, "mocnych stron". Zajęcia prowadzone były z wykorzystaniem gier dydaktycznych, metodą burzy mózgów. Miały one na celu podwyższanie poczucia własnej wartości uczniów, integrację zespołu klasowego. Przykładowe tematy lekcji wychowawczych to: "Jacy jesteśmy?", "Jestem wartościowym człowiekiem", "Lubię siebie i swoją klasę", "Doceniamy innych", "Poznajmy się bliżej". Prowadzone były treningi pozytywnego myślenia i mówienia o sobie, one także ćwiczyły udzielanie i przyjmowanie pozytywnych informacji zwrotnych. Dzięki tym zajęciom uczeń uświadamiał sobie swoje zalety, określał swoje mocne strony, umiał mówić o sobie i swoich zainteresowaniach, badał swoje nastawienie do szeroko rozumianego sukcesu, nazywał uczucia towarzyszące osiąganiu sukcesu, przedstawiał swój wewnętrzny świat pragnień i marzeń. Stworzenie katalogu i alfabetu szeroko rozumianego sukcesu po cyklu lekcji wychowawczych i towarzyszącym im wydarzeniom. W klasie II funkcjonuje punktowy system oceniania zachowania, w którym to szczególnie wysoko docenia się pozytywne działania na rzecz szkoły. Uczniowie raz w miesiącu są oceniani i otrzymują punkty za zachowanie pozytywne i negatywne, jest to system w pełni akceptowany przez uczniów i rodziców.
Odnalezienie mocnych stron u naszych trudnych uczniów okazało się bardzo interesujące. Cykl lekcji wychowawczych i zajęć warsztatowych pozwolił nam na wyodrębnienie pozytywnych cech uczniów mających problemy z nauką bądź zachowaniem. Jeden z uczniów, który rozpoczął edukację w naszej szkole w klasie IV szkoły podstawowej na początku miał problemy z aklimatyzacją w zespole klasowym, stwarzał problemy wychowawcze, odmawiał czytania zadań domowych, był zalękniony i zamknięty w sobie. Poprzez wnikliwą obserwację oraz pozytywne motywowanie ucznia do pracy nauczyciele odkryli w nim uzdolnienia w zakresie nauk ścisłych, a w szczególności informatycznych. Praca wychowawcza z tym uczniem polegająca na podkreślaniu i rozwijaniu cech pozytywnych przyniosła wymierne efekty w klasach gimnazjalnych. Uczeń obdarzony wybitnymi zdolnościami zaczął aktywnie wspomagać działania nauczycieli w zakresie organizowania i przeprowadzania konkursów. Pozytywne motywowanie do pracy i indywidualizacja procesu wychowawczego spowodowała, że uczeń ten został finalistą dwóch konkursów przedmiotowych organizowanych przez Małopolskie Kuratorium Oświaty. Kolejny z uczniów nieosiągający wysokich wyników w nauce, okazał się uczniem uzdolnionym aktorsko. To podczas przygotowań do spektakli teatralnych zauważyliśmy jego predyspozycje aktorskie takie jak: ruch sceniczny, emisja głosu i interpretacja tekstu. Jego udział w przedstawieniach teatralnych zawsze gwarantował sukces zarówno w szkolnych jak i międzyszkolnych przeglądach. Otrzymał on kilka indywidualnych wyróżnień za szczególne uzdolnienia aktorskie. Inny z uczniów, niesprawiający problemów wychowawczych, ale mający duże problemy z nauką wynikające z dyslektycznych uwarunkowań okazał się uczniem o bardzo dużych zdolnościach plastycznych. Miał on zorganizowaną indywidualną wystawę plastyczną, na której zostały pokazane jego prace. Ta forma prezentacji jego uzdolnień spowodowała, że on sam zaczął inaczej o sobie myśleć a koledzy z klasy i ze szkoły zaczęli go doceniać. Ten sukces pośrednio związany z edukacją szkolną zaowocował lepszymi wynikami w nauce szkolnej. Uczeń uwierzył w swoje możliwości i poczuł się dowartościowany.
Ta część zadania - szukanie mocnych stron własnych i swoich kolegów - okazała się bardzo interesująca nie tylko z pozycji spostrzeżeń nauczycielskich, pedagogicznych ale także uczniowskich. Na początku realizacji zadania uczniom było bardzo trudno określić w sposób bezpośredni swoje mocne strony. Chcąc uzyskać odpowiedź na pytanie co jest moją mocną stroną, każdy z uczniów został poproszony przez nauczyciela o określenie największego sukcesu, który osiągnął w ostatnich dwóch latach. Na podstawie uczniowskich wypowiedzi doszliśmy do wniosku, że np. uczeń który nie osiąga wysokich wyników w nauce wynikających z niesystematyczności, napisał o sobie, że w przeciągu dwóch lat nauczył się grać na gitarze klasycznej, co paradoksalnie wymagało od niego systematyczności, wytrwałości i ćwiczeń. Powyższe stwierdzenia dowodzą, że w każdym uczniu drzemie potencjał, który należy uwolnić. Bardzo ciekawe spostrzeżenia nasunęły się nam po przeprowadzeniu gry "List polecony". Zadaniem uczniów było dokończenie zdania rozpoczynającego się od słów "Lubię, gdy TY..." i przekazanie pozytywnego komunikatu do swojego kolegi lub koleżanki. Nauczyciel czuwał, aby każdy otrzymał chociaż jeden list. Po przeczytaniu tej korespondencji uczniowie wypowiadali się na temat odczuć, które towarzyszyły im przy odczytywaniu pozytywnych informacji o sobie. Uczniowie podczas cyklu lekcji wychowawczych stworzyli katalog i alfabet szeroko rozumianego sukcesu. Polegało to na napisaniu na arkuszu papieru słowa SUKCES, a młodzież wymieniała wyrazy rozpoczynające się na kolejne litery wyrazu i stanowiące o sukcesie (Systematyczność, Kreatywność, Cierpliwość, Energia, Szczęście). Podane wyżej słowa były najczęściej wymieniane przez uczniów.
Przedstawiamy opinie naszych uczniów na temat mocnych stron: ? Wobec siebie jestem bardzo krytyczna, więc trudno powiedzieć mi o moich mocnych stronach. Jeżeli mam jednak wybrać cechę, którą lubię w sobie najbardziej, byłoby to samozaparcie i upór w dążeniu do wcześniej obranego celu. ? Najtrudniej ocenia się siebie samego. Myślę jednak, że moją mocną stroną jest konsekwencja w dążeniu do wyznaczonych sobie celów. Przykładem tego może być rozpoczęcie nauki gry na gitarze. ? Moją mocną stroną jest biegła i profesjonalna umiejętność posługiwania się komputerem. Sam piszę programy w językach PHP, Java oraz HTML. Również moją mocną stroną jest to, że zawsze dążę do wyznaczonego celu i robię wszystko, aby go osiągnąć. Nigdy się nie poddaję. Próbuję też pomagać moim kolegom i koleżankom, gdy są w trudnej sytuacji. ? Moją mocną stroną jest to, że jestem ambitna i za wszelką cenę chcę dążyć do celu. Moją mocną stroną jest również to, że się dobrze uczę. Uważam, że potrafię pomagać moim przyjaciołom w trudnych sytuacjach. ? Jestem uczniem III klasy, uważam się za ucznia zdolnego. Wydaje mi się, że jestem inteligentny, potrafię dość szybko formułować i rozwiązywać różnorakie problemy. Lubię wyrażać i zapisywać swoje myśli oraz refleksje. Te cechy i oczywiście odrobina szczęścia pozwoliły mi osiągnąć sukces w licznych konkursach przedmiotowych. ? Jestem uczniem klasy III, uważam się za ucznia zdolnego, aczkolwiek leniwego. W związku z tym jestem dobry z przedmiotów ścisłych, czyli matematyki, fizyki i informatyki. Moje mocne strony to także: systematyczność w nauce, chęć do przyswajania pojęć, skromność w sytuacjach, które tego wymagają oraz "złote ręce do komputera". ? Uważam się za osobę kreatywną, potrafię koordynować pracę w grupie. Cechuje mnie systematyczność i ambicja. W swoim życiu odniosłem wiele sukcesów w olimpiadach i konkursach przedmiotowych.
Podobnie jak w przypadku, kiedy odkrywaliśmy mocne strony naszych uczniów tak i teraz kiedy wykorzystujemy i rozwijamy je, to działamy na licznych płaszczyznach funkcjonowania szkoły. Mocne strony naszych uczniów są rozwijane na zajęciach lekcyjnych, pozalekcyjnych i wszelkich szkolnych imprezach. Odkryte mocne strony naszych uczniów pozwalają nam na:
Wyboru zadania i zespołu dokonaliśmy na pierwszym posiedzeniu rady pedagogicznej. Naszą pracę rozpoczęliśmy od analizy ankiety pod kątem wybranego zadania i wysunięcia wstępnych wniosków. Kolejne spotkania poświęcone były opracowaniu cyklu lekcji wychowawczych poświęconych określaniu mocnych stron uczniów. Przy jego tworzeniu opieraliśmy się na scenariuszach lekcji wychowawczych zamieszczonych w następujących pozycjach: "Poznaję i wybieram" - R. Knez, "Oswoić nieśmiałość" - H.Hamer. Proponowane w nich podejście do takich problemów jak: integracja grupy czy podnoszenie poczucia własnej wartości pozwoliło na studium przypadku. W dalszej fazie realizacji zadania zespół pełnił rolę koordynującą wszelkie działania wychowawcze, do których zobligowani byli nauczyciele. Realizacja zadania przebiegała bardzo sprawnie, a planowane efekty zostały osiągnięte. Świadczy to o dobrej współpracy zespołu zadaniowego i wychowawców klas.
9.a. Czy zakończyliśmy realizację zadania?
Zadanie zostało zrealizowane i podsumowane. Wyciągnięte wnioski
będą stanowić podstawę do tworzenia klasowych programów wychowawczych jak i również
pomogą w bieżącej pracy dydaktyczno-wychowawczej. W dalszym ciągu będziemy kontynuować
naszą pracę poprzez ankiety, testy i scenariusze lekcji wychowawczych. Realizacja tego zadania pozwoliła nam na refleksję nad systemem motywowania uczniów do pracy i pozwoliła nam spojrzeć na ucznia trudnego poprzez pryzmat jego mocnych stron.
9.b. Jeżeli 'nie', to jak będziemy je kontynuować?
Do realizacji tego zadania uczniowie przystąpili z dużym zaangażowaniem i zapałem. To oni byli głównym i jedynym materiałem badawczym. Na początku wypełnili ankietę "Jaka jest nasza szkoła" i ankietę opracowaną przez zespół zadaniowy "Moje mocne strony". Interesujące były dla nich tematy, które do tej pory rzadko podejmowali takie jak: "Mój największy sukces", "Jaki jestem?", "Jestem wartościowym człowiekiem", "Doceniamy innych". Tworząc "alfabet sukcesu" określając swoje "mocne strony" uczniowie dostrzegali nierzadko te cechy swojej osobowości, których do tej pory nie widzieli. Uczniowie nie brali bezpośredniego udziału w przygotowaniu materiałów potrzebnych do realizacji zadania. Planowanie tego zadania odbyło się bez ich udziału. W dużej mierze wynikało to z charakteru i specyfiki wybranego zadania, które ukierunkowane było na odpowiednio zaplanowaną pracę dydaktyczno-wychowawczą.
Rodzice nie brali bezpośredniego udziału w realizacji zadania, natomiast byli systematyczni informowani o jego wynikach zarówno przez nauczycieli, wychowawców, uczniów oraz informacje zamieszczane na tablicy ogłoszeń.
Najważniejsze z wydarzeń mających miejsce podczas realizacji zadania zauważyliśmy, że: ? uczniowie nie potrafią w sposób bezpośredni odkrywać i określać swoich mocnych stron, ? nastąpił wzrost poczucia własnej wartości u tych uczniów, którzy do tej pory tego nie wykazywali, ? uczniowie bardzo chętnie mówią o mocnych stronach swoich kolegów z klasy, ? uczniowie z wielkim zapałem angażują się w lekcje wychowawcze realizowane metodą gier dydaktycznych, Podjęcie tego zadania przyniosło liczne korzyści zarówno dla naszych wychowanków jak i dla nas jako nauczycieli.
Wnioski płynące z realizacji zadania to: