|
|
Wybraliśmy zadanie:   Każdego można za coś pochwalić.
Szef zespołu zadaniowego:    Grzegorz
Nicpoń - dyrektor szkoły
Członkowie zespołu zadaniowego:
Krystyna Majak (dyrektor szkoły)
Renata Rettinger (nauczyciel przyrody)
Agnieszka Woźniak (nauczyciel nauczania zintegrowanego)
Anna
Nabielec (nauczyciel nauczania zintegrowanego)
Iwona
Szatkowska (nauczyciel matematyki)
      Wychowawcy we współpracy z innymi nauczycielami uczącymi ich klasę szukają mocnych stron każdego (!) ze swoich uczniów. Nauczyciele starają się docenić ich wysiłki, osiągnięcia, cechy charakteru. Dostrzegają nawet pojedyncze pozytywne zachowania uczniów, którzy nie cieszyli się dobrą opinią. Powstaje zestawienie "Mocne strony naszych uczniów". Równocześnie na lekcjach wychowawczych uczniowie zachęcani przez wychowawców odpowiadają na to samo pytanie, wypełniając kartę "Nasze mocne strony". Nauczyciele prowadzą pracę dydaktyczną i wychowawczą, uwzględniając mocne strony uczniów.
Wybór zadania "Każdego można za coś pochwalić" to świadome i celowe podjęcie trudnego i ambitnego wyzwania, jakim jest dostrzeganie nawet w najsłabszych uczniach pozytywnych cech. Łatwo jest pracować z uczniem zdolnym, pracowitym, zdyscyplinowanym i twórczym. Uczeń niepokorny, mało zdolny, leniwy to ktoś, kto niejednokrotnie przez cały okres edukacji schodzi na plan dalszy. Tak naprawdę nieraz wystarczy lepsza obserwacja, większy wysiłek nauczyciela, aby z wątpiącego, niepewnego siebie i swoich możliwości ucznia uczynić człowieka sukcesu. Wybraliśmy to zadanie, aby: ? poprzez jego lepsze poznanie motywować ucznia do pracy i działania, ? odkrywać mocne i słabe strony ucznia, ? zestawić mocne strony naszych uczniów, ? ukierunkować tematykę lekcji wychowawczych i pracy dydaktyczno-wychowawczej na mocne strony naszych uczniów, ? wzmocnić proces aktywizowania i motywowania ucznia do samodzielnej pracy, ? wypracować odpowiednie formy aktywizacji uczniów.
Aby móc obiektywnie podejść do tematu przeanalizowaliśmy wyniki ankiety dotyczące pytań 1, 2, 3 i 9. Pytanie 1 dotyczyło umiejętności kreatywnego motywowania ucznia. Jak dobrze wiemy, aby móc skutecznie oddziaływać na ucznia należy dobrze go poznać. O tym przekonanych jest 92% uczniów, 90% rodziców i każdy ankietowany nauczyciel.
Pytanie 2 dotyczyło umiejętności wyjaśniania i zaciekawiania, a więc po części aktywizowania i motywowania ucznia do solidnej pracy i samodoskonalenia. Odpowiedzi na to pytanie pokrywały się z wynikami na pytanie wcześniej
postawione. Z jednej strony może to świadczyć o dobrej współpracy między uczniami a nauczycielami, z drugiej o prawidłowo dobranych metodach aktywizujących, przynoszących wymierne korzyści, satysfakcję uczniom i nauczycielom.
Pytanie 3 dotyczyło zachęcania i rozwijanie współpracy. Grupa uczniów stanowiąca 67% wszystkich ankietowanych, oceniła
ją pozytywnie zaś, 8% była całkowicie odmiennego zdania.
Czy pomagamy uwierzyć we własne siły? - to treść dziewiątego pytania. Uzyskane
odpowiedzi świadczą, że uczniowie (w 64%) zgadzają się z tezą, że szkoła pomaga uwierzyć we własne siły, 5% uczniów jest zdania odmiennego, zaś 9% nie ma wyrobionej opinii na ten temat.
Po przeprowadzonej analizie ankiety możemy stwierdzić, że w szkole panuje życzliwa atmosfera sprzyjająca dalszemu motywowaniu uczniów do solidnej pracy, której efekty
dają dużo radości, zarówno uczniom jak i nauczycielom.
Zestawie mocnych stron naszych uczniów odbyło się wielopłaszczyznowo. Zwróciliśmy uwagę na: 1. Cykl lekcji wychowawczych (przykładowe tematy: "Jacy jesteśmy?", "Jestem wartościowym człowiekiem", "Lubię siebie i swoją klasę", "Doceniamy innych", "Poznajmy się bliżej") prowadzonych z wykorzystaniem kart pracy, gier dydaktycznych, burzy mózgów, poprzez warsztaty i dyskusje, miał na celu podwyższanie poczucia własnej wartości, a także wdrożenie dzieci i młodzieży do pozytywnego myślenia i mówienia o sobie. Zajęcia te ćwiczyły udzielanie i przyjmowanie pozytywnych informacji zwrotnych, pomagały w dostrzeganiu pozytywnych cech kolegów i koleżanek. Dzięki tym lekcjom uczeń uświadamiał sobie swoje zalety, określał swoje mocne strony, umiał mówić o sobie i swoich zainteresowaniach, badał swoje nastawienie do szeroko rozumianego sukcesu, nazywał uczucia towarzyszące osiąganiu sukcesu, przedstawiał swój wewnętrzny świat pragnień i marzeń. 2. Stworzenie katalogu i alfabetu szeroko rozumianego sukcesu po cyklu lekcji wychowawczych i towarzyszących im wydarzeń. 3. Kwestionariusz samooceny - poddani mu byli wszyscy uczniowie począwszy od klasy III szkoły podstawowej. Uczniowie przedstawiali swój stosunek do: - własnego imienia, jako odzwierciedlenie stosunku do własnej osoby - swojego wyglądu zewnętrznego - swoich sprawności i umiejętności intelektualnych - własnego zachowania - własnej sprawności fizycznej - osób ważnych dla ucznia - trudnych sytuacji. 4. Ankieta "Moje mocne strony" - zestawienie mocnych stron naszych uczniów. 5. "Zeszyt uwag" - zwrócenie szczególnej uwagi na stronę pozytywnej działalności ucznia.
Przez okres realizacji zadania w różnych sytuacjach szkolnych bacznie przyglądaliśmy się uczniom pod kątem poszukiwania w nich mocnych stron.
Jeden z uczniów ma duże kłopoty dyslektyczne i dysortograficze. Te trudności
powodują, że słabo czyta i ma problemy z wypowiedziami pisemnymi. Szybko zapomina istotne informacje, ma trudności w zrozumieniu niektórych poleceń. Pracuje dużo wolniej od reszty klasy. Ma wielu kolegów a każdy jego szkolny sukces jest spontanicznie odbierany przez klasę. Chłopiec ten odznacza się
dużą wrażliwością i ciepłem, jest bardzo spokojny i tolerancyjny. Ma osiągnięcia
sportowe. Jest uzdolniony plastycznie. Świetnie wybrał dla siebie rolę do lekcji
"Jaka to baśń?", samodzielnie przygotował strój, tekst i rekwizyty. W czasie zajęć w grupach z reguły jest
osobą, która potrafi zdyscyplinować zespół, pomaga w osiąganiu porozumienia i nie dopuszcza do konfliktów. Koledzy
zabiegają o jego przyjaźń. Wiedzą, że można na niego liczyć. Kolejny uczeń często popada w konflikty z nauczycielami i rówieśnikami. Ich
przyczyną jest jego impulsywne i niespokojne zachowanie. W klasie reaguje na każdy odgłos i ruch, często wstaje z ławki, przerywa innym wypowiedź. Zwyczajnej, codziennej nauce próbuje nadać bardziej, jego zdaniem, interesujący charakter. Zabawia więc kolegów opowiadając dowcipy, ozdabiając zeszyty rysunkami. Chłopiec ma bardzo
silną potrzebę ruchu, uprawia nietypowe sporty, gra na instrumentach. Rozwija się wtedy, gdy umożliwia mu się swobodne działanie,
samodzielną pracę, pozostawia margines na indywidualne rozwiązania. Wtedy okazuje się, że ma
bogatą wyobraźnię, wiele oryginalnych pomysłów, a jego projekty "energetyzują" grupę, wzbudzając jej podziw i uznanie. Podczas zajęć chłopiec chętnie czyta z podziałem na role, bawi się w teatr, bierze udział we wszystkich klasowych inscenizacjach. Zdobył wyróżnienie w szkolnym konkursie recytatorskim
"Brzechwa dzieciom". Wspaniale opowiada nawet o najzwyczajniejszych zajęciach takich jak jazda na rowerze, skakanie na deskorolce, wspinanie się na drzewo, łowienie ryb czy figle z psem. Rówieśnicy
mają wtedy wrażenie, jakby wstępowali w świat filmu, w którym przeżywa się
sytuacje wszystkimi zmysłami. Jego praca klasowa na temat: "Co uważasz za swój największy sukces?" została przyjęta z wielkim aplauzem i nagrodzona spontanicznymi brawami. Zaskoczyła dzieci
szczerością, otwartością i ogromną potrzebą przeżyć. Wzbudziła uznanie i sympatię dla radosnego, pomysłowego, ciekawego
świata kolegi.
Zajęcia służące analizie mocnych i słabych stron ucznia zostały przeprowadzone w trzech etapach.
W pierwszym skupiliśmy się na rozpoznawaniu przez uczniów ich zalet i wad oraz na nazywaniu uczuć, które towarzyszyły dzieciom w zabawach i rozmowie na wyżej wymieniony temat. W części drugiej uczniowie wspólnie określali na wszelkie możliwe sposoby słowo SUKCES i budowały KATALOG SUKCESU. W trzecim etapie skupiliśmy
naszą uwagę na zagadnieniach związanych z umiejętnością postrzegania przez uczniów słabych i mocnych stron swoich kolegów i wzajemnym docenianiu się. Na tym etapie wykorzystano zabawy interakcyjne autorstwa Klausa W. Vopela.
Jedna zabaw polegała na rzucaniu piłeczki do kolegów siedzących w kręgu, mówiąc jednocześnie, co jej się u danej osoby podoba, co w niej lubi. Początkowo dzieci rzucały piłeczkę do najlepszych uczniów czy sportowców, czyli do dzieci zajmujących w klasie
wysoką pozycję. Z czasem sytuacja nieco się zmieniła.
W kolejnej zabawie zadaniem dzieci było zapisywanie na kartkach przypiętych na plecach tych cech, które
podziwiają i które im imponują. To właśnie u tych uczniów chętnie i spontanicznie przypinano karteczki z napisami:
"Jesteś uczuciowy", "Jesteś obowiązkowy", "Jesteś grzeczny i utrzymujesz porządek". Poprzednie ćwiczenia uświadomiły dzieciom, że każde z nich ma zalety,
"mocne strony" i może odnieść sukces. Dzięki nim zauważyły, że ważne są cechy charakteru, zalety duchowe
- to one współtworzą sukces. Na arkuszu papieru napisano słowo SUKCES, a dzieci wymieniały wyrazy rozpoczynające się na kolejne litery wyrazu i stanowiące o sukcesie (Systematyczność, Upór, Kreatywność, Cierpliwość, Energia, Szczęście). Wybrane słowa najczęściej wymieniane były przez uczniów. Aby ułatwić uczniom wyszukiwanie mocnych stron swoich kolegów i koleżanek, odnosząc się do osiągnięć szkolnych, zachowania, uzdolnień oraz swoich predyspozycji, uczniowie klasy IIIb wspólnie z
wychowawcą zrobili "skrzynkę życzeń". Dzieci wrzucały do niej miłe życzenia dla swoich rówieśników uwzględniające ich pozytywne cechy charakteru, zdolności
i zalety. Na koniec roku szkolnego każdy oprócz świadectwa otrzyma listy-życzenia.
Dzięki przeprowadzonym ćwiczeniom dzieci poszerzyły swoją znajomość słowa
"sukces". Nauczyły się dostrzegać zalety i tzw. "mocne strony" u kolegów stojących nieco z boku. Doświadczyły,
jaką satysfakcję sprawia docenianie przez innych oraz osiąganie sukcesu tym, którzy niekoniecznie
są najlepszymi w grupie.
Poniżej przedstawiamy mocne strony naszych uczniów w ich samoocenie. ?
Uważam, że moją mocną stroną jest kultura osobista, ponieważ nie zapominam o
"magicznych słowach" w szkole i w domu. Szanuję swoich nauczycieli i rodziców. Staram się pomagać kolegom i koleżankom. Jestem sprawiedliwy dla swoich przyjaciół.
Są bardzo mili, mimo że przeniesiono mnie z innej szkoły i jestem tu dopiero jeden rok wśród nich czuję się bardzo dobrze.
Za moją mocną stronę uważam to, że mam wielu kolegów. Jestem z natury nieśmiały i miałem na początku trudności z nawiązaniem kontaktu z kolegami w nowej szkole. Teraz pod koniec roku szkolnego mam wielu kolegów i bardzo się z tego cieszę.
Moją mocną stroną jest punktualność, ponieważ od początku roku szkolnego prawie nigdy się nie spóźniłam do szkoły. Na lekcji zawsze kończę zadania w wyznaczonym czasie. Jestem
osobą zorganizowaną, dlatego znajduję czas na naukę i zabawę.
Do moich mocnych stron mogę zaliczyć: koleżeńskość, docenianie ludzkich wartości i wdzięczność. ? Moimi mocnymi stronami jest: poczucie humoru, koleżeńskość, doprowadzanie spraw do końca, umiejętność pogodzenia kłócących się koleżanek, liczne przyjaźnie.
Zważywszy na charakter naszej szkoły, jej kameralność, mało liczne zespoły klasowe, możemy stwierdzić, że poznane w trakcie realizacji zadania mocne strony naszych uczniów znacząco wpłynęły na:
Wyboru zadania i zespołu, który miał opracować jego realizację dokonaliśmy na radzie pedagogicznej rozpoczynającej rok szkolny. W pierwszej kolejności zespół zadaniowy dokonał analizy ankiety pod kątem wybranego zadania. Na dwóch kolejnych spotkaniach wspólnie z wychowawcami klas zespół opracował cykl lekcji wychowawczych. Przy jego tworzeniu wspieraliśmy się programami integracyjno-profilaktycznymi i scenariuszami lekcji wychowawczych zaczerpniętymi z takich książek jak: "Poznaję i wybieram"
- R. Knez, W. Słonina; "Budujemy ciekawy program wychowawczy" - A. Głowacki, G. Jędrka; "Bajkowe spotkania"
- J. Bąk, E. Wiewiórka-Pyka, "Spotkania w klasie szkolnej" - B. Stryczniewicz. Proponowane w nich podejście do takich problemów jak: integracja grupy czy podnoszenie poczucia własnej wartości pozwoliło na dogłębne studium przypadku.
W dalszej fazie realizacji zadania zespół pełnił rolę koordynującą i monitorującą wszelkie przedsięwzięcia, do których zobligowani byli poszczególni nauczyciele, zwłaszcza wychowawcy klas. Dobra współpraca pomiędzy zespołem zadaniowym a nauczycielami
- wychowawcami pozwoliła na osiągnięcie zamierzonych celów.
9.a. Czy zakończyliśmy realizację zadania?
Realizacja zadania na tym etapie została zakończona. Dokonano podsumowania a wnioski zostały przedstawione tym nauczycielom, którzy w sposób bezpośredni nie byli włączeni w proces realizacji zadania. Niewątpliwie
będą one stanowić pewnego rodzaju wykładnię przy tworzeniu klasowych programów wychowawczych jak i również w bieżącej pracy dydaktyczno-wychowawczej. W dalszym ciągu będziemy sprawdzać skuteczność wypracowanych narzędzi (ankiety, testy, pytania otwarte, scenariusze lekcji wychowawczych) i ich efektywność.
9.b. Jeżeli 'nie', to jak będziemy je kontynuować?
Realizacja tego zadania w dużej mierze zależała od uczniów, którzy żywo włączyli się w jego wykonanie. Nie brali oni jednak bezpośredniego udziału w przygotowaniu materiałów potrzebnych do realizacji zadania. W dużej mierze wynikało to z charakteru i specyfiki wybranego zadania, które ukierunkowane było na odpowiednio zaplanowaną pracę dydaktyczno-wychowawczą. Do realizacji tego zadania uczniowie przystąpili z dużym zaangażowaniem i zapałem. Na początku wypełnili ankietę "Jaka jest nasza szkoła" i ankietę opracowaną przez zespół zadaniowy "Moje mocne strony". Interesujące były dla nich tematy, które do tej pory rzadko podejmowali takie jak: "Mój największy sukces", "Jaki jestem?", "Jestem wartościowym człowiekiem", "Doceniamy innych". Tworząc alfabet sukcesu" określając swoje "mocne strony" uczniowie dostrzegali nierzadko te cechy swojej osobowości, których do tej pory nie widzieli.
Rodzice nie brali bezpośredniego udziału w realizacji zadania, natomiast byli systematyczni informowani o ich wynikach zarówno przez nauczycieli, wychowawców, uczniów oraz informacje umieszczane na tablicy ogłoszeń.
Najważniejsze z wydarzeń mających miejsce podczas realizacji zadania to trudności w określaniu i odkrywaniu przez uczniów i nauczycieli mocnych stron, zaskoczenie u uczniów tzw. "trudnych" faktem odkrycia u nich mocnych stron. Zaobserwowaliśmy wzrost poczucia własnej wartości u tych uczniów, którzy do tej pory tego nie wykazywali oraz większą ich integrację z grupą. Nauczyciele mieli możliwość porównywania swojej opinii z tym co sądzi o sobie uczeń. Wnioski z realizacji zadania będą miały wpływ na planowanie w przyszłości pracy dydaktyczno-wychowawczej.
Wnioski płynące z realizacji zadania to: